Sencha i Bancha należą do najpopularniejszych zielonych herbat na świecie. Obie powstają z liści tej samej rośliny – Camellia sinensis – jednak różnią się terminem zbioru, rodzajem wykorzystywanych liści, zawartością kofeiny oraz profilem smakowym. To właśnie te elementy sprawiają, że mimo podobnego procesu produkcji oferują zupełnie inne doznania podczas picia.
Jak powstaje zielona herbata?
Produkcja zielonej herbaty ma jeden podstawowy cel – zatrzymanie naturalnego procesu utleniania liści. Dzięki temu zachowują one swój zielony kolor, świeży aromat i dużą ilość naturalnych związków, takich jak polifenole i katechiny.
Proces produkcji przebiega w kilku etapach:
1. Zbiór liści
Najwyższej jakości herbaty powstają z ręcznie lub mechanicznie zbieranych liści. Termin zbioru ma ogromny wpływ na późniejszy smak naparu.
- pierwsze zbiory odbywają się wiosną i dostarczają najbardziej cenionych liści,
- kolejne zbiory przypadają na lato oraz jesień, kiedy liście są już bardziej dojrzałe.
2. Zatrzymanie utleniania
Świeżo zebrane liście bardzo szybko zaczynają się utleniać. Aby temu zapobiec, poddaje się je działaniu wysokiej temperatury.
W Japonii stosuje się krótkie parowanie gorącą parą wodną, natomiast w Chinach częściej wykorzystuje się prażenie liści w rozgrzanych bębnach lub wokach. Obie metody pozwalają zachować zielony kolor i charakterystyczny smak herbaty.
3. Formowanie liści
Po obróbce cieplnej liście są delikatnie rolowane i zwijane. Dzięki temu uszkadzają się ich komórki, co ułatwia późniejsze uwalnianie aromatu podczas parzenia. Sencha otrzymuje charakterystyczny, cienki i igiełkowaty kształt.
4. Suszenie
Na zakończenie liście są dokładnie suszone gorącym powietrzem do momentu, aż ich wilgotność spadnie do kilku procent. Tak przygotowana herbata może być długo przechowywana bez utraty jakości.
Jak powstaje Sencha?
Sencha produkowana jest przede wszystkim z najmłodszych pędów i liści znajdujących się na szczycie krzewu herbacianego. Są one najbardziej delikatne i bogate w aminokwasy, kofeinę oraz naturalne substancje odpowiadające za smak.
Do produkcji wykorzystuje się głównie pierwszy, wiosenny zbiór. Młode liście po zimowym okresie wzrostu zawierają najwięcej składników odżywczych, dlatego Sencha uznawana jest za herbatę o wysokiej jakości.
Po zbiorze liście są natychmiast poddawane działaniu pary (w Japonii) lub wysokiej temperatury (w Chinach), następnie zwijane, suszone i sortowane.
Jak powstaje Bancha?
Bancha również jest zieloną herbatą, jednak wykorzystuje się do niej starsze, większe liście oraz młode łodyżki pozyskiwane podczas kolejnych zbiorów w ciągu roku.
Ponieważ liście są bardziej dojrzałe, zawierają mniej kofeiny i aminokwasów, za to więcej składników mineralnych. Produkcja przebiega niemal identycznie jak w przypadku Senchy – różnica polega głównie na rodzaju wykorzystanego surowca.
Starsze liście nadają naparowi łagodniejszy charakter oraz mniejszą goryczkę.
Najważniejsze różnice między Senchą a Banchą
|
Cecha |
Sencha |
Bancha |
|
Termin zbioru |
Pierwszy, wiosenny |
Późniejsze zbiory |
|
Rodzaj liści |
Młode pędy i najmłodsze liście |
Starsze, większe liście i łodyżki |
|
Zawartość kofeiny |
Wyższa |
Niższa |
|
Smak |
Świeży, roślinny, lekko słodki, czasem cytrusowy |
Łagodny, zbożowy, delikatnie orzechowy lub ziemisty |
|
Intensywność |
Bardziej wyrazista |
Delikatniejsza |
|
Najlepsza pora picia |
Rano i przed południem |
Popołudnie i wieczór |
Smak i aromat
Sencha
Napar Senchy ma świeży, wyraźny aromat z nutami zielonych warzyw, młodej trawy oraz lekkiej słodyczy. W zależności od miejsca uprawy można wyczuć również akcenty cytrusowe lub delikatne umami. Im wcześniejszy zbiór, tym smak jest pełniejszy i bardziej złożony.
Bancha
Bancha charakteryzuje się spokojniejszym profilem smakowym. Dominują w niej nuty zbożowe, lekko drzewne i mineralne. Goryczka jest znacznie słabsza niż w Senchy, dlatego często poleca się ją osobom rozpoczynającym przygodę z zieloną herbatą.
Zawartość kofeiny
Młode liście krzewu herbacianego naturalnie zawierają więcej kofeiny, ponieważ chronią roślinę przed owadami. Z tego względu Sencha działa bardziej pobudzająco.
Przeciętnie filiżanka Senchy dostarcza około 40–60 mg kofeiny, natomiast Bancha zwykle zawiera około 20–30 mg. Dzięki temu Bancha jest dobrym wyborem dla osób ograniczających kofeinę lub pijących herbatę wieczorem.
Jak parzyć Senchę i Banchę?
Choć obie herbaty należą do zielonych, wymagają nieco innych warunków parzenia.
Sencha
- temperatura wody: 60–75°C,
- czas parzenia: 1,5–2,5 minuty,
- ilość: około 2–3 g na 200 ml wody.
Bancha
- temperatura wody: 75–85°C,
- czas parzenia: 2–3 minuty,
- ilość: około 2–3 g na 200 ml wody.
Obie herbaty można parzyć kilkukrotnie. Każde kolejne zalanie wydobywa z liści nieco inne nuty smakowe i aromatyczne.
Którą herbatę wybrać?
Jeśli lubisz intensywny, świeży smak i zależy Ci na naturalnym pobudzeniu, lepszym wyborem będzie Sencha. Natomiast osoby preferujące łagodniejsze napary o niższej zawartości kofeiny zwykle sięgają po Banchę.
Obie herbaty zachowują cenne właściwości zielonej herbaty i mogą stanowić wartościowy element codziennej diety. Wybór zależy przede wszystkim od indywidualnych preferencji smakowych oraz pory dnia, w której planujesz delektować się filiżanką aromatycznego naparu.